Projectcase: hoe kan IJsselstein groeien en tegelijkertijd de regio bereikbaar en leefbaar houden?

In opdracht van de gemeente IJsselstein heeft &Morgen met een team van experts uit de gemeente IJsselstein en provincie Utrecht een mobiliteitsonderzoek uitgevoerd voor de ontwikkeling van het Kromme IJsselgebied. Dit project vormt de sleutel tot het realiseren van 1.500 tot 1.900 nieuwe woningen en beantwoordt de vraag hoe de gemeente IJsselstein deze groei kunnen faciliteren en tegelijkertijd de regio bereikbaar en leefbaar houden. 

Uitdaging: groei realiseren in een drukke regio 

De kern van de uitdaging was complex: hoe voegen we een compleet nieuwe wijk toe zonder de mobiliteit in de regio vast te laten lopen? Het huidige wegennet, met de N210 als bekend knelpunt, staat al onder druk. De bestaande infrastructuur voor fietsers is niet optimaal en het openbaar vervoer is beperkt. De traditionele oplossing: meer asfalt, is hier geen toekomstbestendig antwoord. De echte uitdaging was om de vanzelfsprekendheid van de auto te doorbreken en een nieuwe, duurzame standaard voor mobiliteit neer te zetten.  

Aanpak: Re/thinking Mobility in de praktijk 

Onze aanpak was gebaseerd op het STOMP-principe. Hiervoor hebben we een team van experts op zowel mobiliteit als gedrag samengesteld. We zijn gestart met een analyse van de verschillende doelgroepen en hun huidige en toekomstige mobiliteits- en verplaatsingsgedrag. Dit deden we onder andere door een fietssafari door het gebied te maken om het gebied goed te verkennen en de lokale vragen scherp te krijgen. Op basis van die inzichten hebben we, in plaats van de auto als uitgangspunt te nemen, een integrale strategie ontwikkeld die actieve mobiliteit en slimme alternatieven centraal stelt. 

• Actieve mobiliteit voorop: We hebben randvoorwaardelijke verbeteringen voor fietsers en voetgangers geïdentificeerd. Denk aan het aanleggen van cruciale, ontbrekende fietsschakels naar omliggende kernen zoals Nieuwegein-Zuid en het veiliger en comfortabeler maken van bestaande routes naar het stadscentrum en ov-knooppunten. 
• Versterking van ov en deelmobiliteit: Een autoluwe wijk is alleen succesvol met sterke alternatieven. We onderzochte verschillende aanpassingen van het ov-netwerk en de introductie van diverse vormen van deelmobiliteit, afgestemd op de nieuwe bewoners. 
• Scenario’s: In samenwerking met Sweco, dat de harde mobiliteitsdata en modelberekeningen aanleverde, hebben we met verkeersmodel StraVem drie verschillende scenario’s doorgerekend. Deze varieerden van een toekomst waarin de auto centraal staat, tot een scenario gericht op actieve mobiliteit en keuzevrijheid, en een laatste waarin de balans tussen beide wordt gezocht. Deze scenarioaanpak maakte de effecten van onze voorgestelde maatregelen inzichtelijk en bood een solide basis voor de vervolgstappen. 

Resultaat: een blauwdruk voor een bereikbare en duurzame toekomst 

Het onderzoek levert een helder en inspirerend toekomstperspectief op. De ontwikkeling van het Kromme IJsselgebied kan succesvol zijn, mits de focus ligt op het reduceren van autobezit en -gebruik. Het resultaat is een onderzoek naar verschillende scenario’s gericht op STOMP-maatregelen dat niet alleen de bouw van woningen mogelijk maakt, maar ook bijdraagt aan een duurzame en toekomstbestendige wijk. Door te investeren in hoogwaardige fietsinfrastructuur, efficiënt openbaar vervoer en slimme deelmobiliteit, creëren we samen met de gemeente IJsselstein een leefomgeving waar de gezonde en duurzame keuze de makkelijke keuze wordt. Dit project is daarmee meer dan een woningbouwopgave: het is een kans om de mobiliteitstransitie in IJsselstein tastbaar vorm te geven. 

Folkert Both (Strategisch adviseur bij Gemeente IJsselstein): ‘Het was een goede samenwerking waardoor we in korte tijd veel hebben gedaan. En het proces leverde waardevolle inzichten op, zoals een ontbrekende schakel in fietsverbindingen die de grote druk op bestaande fietsverbindingen veel beter zal verspreiden.’