Ontvang het laatste nieuws over mobiliteit
Bij het aanmelden ga ik akkoord met de algemene voorwaarden opgesteld door &Morgen.
Actueel: Kan het ’49 euro-ticket’ daadwerkelijk gedrag veranderen?
Als bureau voor mobiliteit en gedragsverandering kijken we met veel interesse naar het voorstel van de overheid om een goedkoop treinticket van 49 euro per maand in te voeren. Het idee lijkt geïnspireerd door het succesvolle Deutschlandticket, en is een mooie stap richting duurzamere mobiliteit en het verlagen van CO2-uitstoot. Maar kan dit ticket echt mensen van hun auto naar de trein krijgen?
Wat het ticket inhoudt
Met het voorgestelde ticket reis je een maand in de zomer voor 49 euro met de trein buiten de spits. Financieel kan dit absoluut aantrekkelijk zijn. Een enkel ritje tussen Rotterdam en Utrecht kost je zonder abonnement al bijna 14 euro. Reis van Utrecht naar Groningen en terug? Dan levert dit ticket je al mogelijk een besparing op van ruim 16 euro. Kortom, een goede deal voor wie af en toe de trein pakt.
De timing: de zomermaanden en buiten de spits
De eerste reacties op sociale media laten al zien dat sommige mensen het wel zien zitten: met de trein naar een festival, een binnenlands stedentripje of een zomers weekendje weg! En uiteraard is het ook fantastisch om dit duurzaam en betaalbaar te kunnen doen. Maar het voorgestelde ticket is alleen geldig in de zomermaanden en buiten de spits. En dan vervolgt de vraag: zorgt dit gebruik dan ook voor structurele gedragsverandering? Het antwoord is niet zo simpel.
Positieve ervaringen met een vervoermiddel, zorgen ervoor dat mensen daarna geneigd zijn om dit vervoermiddel vaker te gebruiken. Stel je voor: een zomerse treinreis, rustig en comfortabel, zonder de gebruikelijke drukte. Die ervaring kan je doen beseffen dat het OV eigenlijk best prettig is, en je motivatie vergroten om vaker de trein te nemen.
Maar de beperkte geldigheid van dit ticket doet vermoeden dat mensen het vooral zullen gebruiken voor hun incidentele reizen. Omdat het alleen in de zomer geldig is en uitsluitend buiten de spits, raken mensen niet gewend aan het openbaar vervoer inzetten voor hun dagelijkse verplaatsingen. Het risico is groot dat het ticket vooral korte termijngebruik stimuleert, zonder dat het bijdraagt aan een blijvende gedragsverandering.
De kracht van gewoontegedrag
Als het over mobiliteit gaat, draait alles om gewoontes. Of we nu de auto, de fiets of het openbaar vervoer gebruiken, ons reisgedrag is meestal sterk ingebakken. Onze manier van reizen verandert niet van de ene op de andere dag, daarvoor is tijd, herhaling en consistentie nodig. Dat maakt de vraag interessant: biedt dit ticket, dat je aanschaft met de geldigheid van één maand, het mogelijk om een nieuwe gewoonte te ontwikkelen?
Gewoonten ontstaan door herhaling, en het is juist die herhaling die zorgt voor een duurzame verandering. Eén maand met een goedkoop treinticket kan dus zeker een mooie start zijn, maar het is onwaarschijnlijk dat mensen meteen hun oude gewoonten volledig achter zich laten. Zeker als het ticket na de zomermaanden weer verdwijnt.
Conclusie: Gedragsverandering vergt geduld
Het 49 euro-ticket is een mooie stap in de richting van duurzamere mobiliteit. Het biedt een aantrekkelijke financiële prikkel om de trein vaker te gebruiken. Positieve ervaringen die in deze periode worden opgedaan, kunnen mensen zeker motiveren om vaker de trein nemen. Maar we moeten ook realistisch zijn. Het voorgestelde ticket biedt geen oplossing voor structurele reizen en de geldigheid van één maand is te kort om daadwerkelijke gedragsverandering te realiseren. Dit ticket zal ongetwijfeld de zomermaanden een boost geven. En hopelijk vormt deze boost dan weer dé aanleiding voor structurele maatregelen.